Phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính: Tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, nhưng vẫn bảo đảm quản lý nhà nước
04/05/2026
Quang cảnh cuộc họp do Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh chủ trì. (Ảnh: PV)
Ngày 4/5, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì Hội đồng thẩm định độc lập dự thảo Nghị quyết của Chính phủ phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện kinh doanh (ĐKKD).
Theo báo cáo, dự thảo Nghị quyết gồm 3 chương, 7 điều, cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa TTHC, ĐKKD thuộc phạm vi quản lý của các Bộ: Công an, Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Nội vụ, Quốc phòng, Tư pháp, Tài chính, Xây dựng, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Y tế, Giáo dục và Đào tạo theo cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật tại Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội. Việc xây dựng Nghị quyết thuộc trường hợp “Quy định của văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) tạo gánh nặng chi phí tuân thủ” tại khoản 3 Điều 2 Nghị quyết số 206/2025/QH15 và không thuộc các trường hợp bị loại trừ theo khoản 2 và khoản 3 Điều 4 Nghị quyết số 206/2025/QH15 (liên quan đến quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, tội phạm và hình phạt, tố tụng tư pháp, nguyên tắc tổ chức bộ máy…).
Việc ban hành Nghị quyết này nhằm kịp thời thực thi các phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, ĐKKD để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, giảm chi phí tuân thủ; các nội dung này đang được quy định tại 42 luật, 66 nghị định, 2 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 30 thông tư và 1 thông tư liên tịch. Do vậy, nếu chờ để sửa được các VBQPPL này sẽ phải mất rất nhiều thời gian (kể cả trường hợp áp dụng theo trình tự thủ tục rút gọn).
Dự thảo Nghị quyết dự kiến điều chỉnh nội dung phân quyền 20 TTHC; không quy định 283 ĐKKD (gồm: 1 ĐKKD lĩnh vực Tư pháp, 40 ĐKKD lĩnh vực Y tế, 198 ĐKKD lĩnh vực Công Thương, 20 ĐKKD lĩnh vực Tài chính, 23 ĐKKD lĩnh vực Văn hóa, Thể thao và Du lịch, 1 ĐKKD lĩnh vực Quốc phòng)… Cũng theo dự thảo Nghị quyết, đã cắt giảm 2.406 ngày tương ứng với cắt giảm chi phí là hơn 298.316 triệu đồng; số VBQPPL cần sửa đổi 87 văn bản, trong đó có 28 Luật, 36 Nghị định, 21 Thông tư, 2 Thông tư liên tịch.
Các đại biểu tại cuộc họp đều khẳng định, yêu cầu cắt giảm tối đa TTHC, đơn giản hóa ĐKKD được Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đang chỉ đạo rất quyết liệt. Dự thảo Nghị quyết này được chuẩn bị khẩn trương, phối hợp chặt chẽ, làm cơ sở quan trọng cho cải cách TTHC và phân cấp, phân quyền. Với khối lượng công việc rất lớn, đại diện các Bộ, ngành đã tập trung rà soát hệ thống văn bản theo Luật Ban hành VBQPPL, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương; đánh giá kỹ các quy định hiện hành về phân cấp, phân quyền, tổ chức bộ máy và tháo gỡ vướng mắc pháp lý.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh kết luận cuộc họp.
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh, các Bộ, ngành thống nhất về sự cần thiết và phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị quyết. Tuy nhiên, cần khẳng định rõ hơn trong Tờ trình việc tuân thủ Nghị quyết này, đồng thời không đưa vào các nội dung ngoài phạm vi như quyền con người, xử phạt vi phạm hành chính hay quy định trách nhiệm cụ thể của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp.
Dự thảo Nghị quyết có phạm vi tác động rất rộng, liên quan nhiều luật, nghị định, quyết định, nên cần rà soát kỹ để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất và khả thi. Trọng tâm là tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy môi trường kinh doanh, đổi mới sáng tạo và tăng tính chủ động cho địa phương, nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước.
Cần làm rõ trong Tờ trình các tiêu chí theo Nghị quyết 206 của Quốc hội, đặc biệt là việc các quy định hiện hành đang gây cản trở, làm tăng chi phí tuân thủ, kìm hãm phát triển. Đồng thời, bổ sung đánh giá về việc ban hành dự thảo Nghị quyết nhằm xử lý nhanh, kịp thời các vấn đề cấp bách và làm rõ lý do lựa chọn hình thức ban hành Nghị quyết của Chính phủ thay vì các phương án khác.
Về hiệu lực thi hành, Thứ trưởng đề nghị nghiên cứu quy định sớm hơn để bảo đảm yêu cầu tháo gỡ ngay các điểm nghẽn; đồng thời thống nhất cách quy định mốc thời gian kết thúc. Tiếp tục rà soát tính tương thích với điều ước quốc tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh, trong đó có các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự.
Đối với nguồn lực thực hiện, cần đánh giá rõ hơn tác động của việc phân cấp, phân quyền (dự kiến khoảng 20 TTHC) để tránh phát sinh vướng mắc. Quy trình soạn thảo cơ bản đã đúng quy định, có sự tham gia, đồng thuận của các Bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.
Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu đầy đủ ý kiến, tập trung hoàn thiện: bảo đảm thống nhất với các phương án cắt giảm, đơn giản hóa đã báo cáo Chính phủ; rà soát đồng bộ việc bãi bỏ ĐKKD và thủ tục liên quan, tránh hình thức; bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý, không gián đoạn quản lý nhà nước; với các trường hợp lồng ghép thủ tục, cần xác định là đơn giản hóa thay vì bãi bỏ.
T.Quyên